Przejdź do treści
Przerwa na Życie
Baza wiedzy

Amfetamina Złoty Gral każdego incela – historia Mateusza Zegadłowicza

Autor: Cezary Ciszewski

MATEUSZ – Amfetamina Złoty Gral każdego incela. Poznałem go gdy spał pod rurą w źródełku wody oligoceńskiej przy ulicy Kubusia Puchatka w centrum Warszawy. Nie wiedziałem, że był najzdolniejszym gimnazjalistą i licealistą w Wadowicach skąd pochodził Papież Karol Wojtyła. Nie wiedziałem też. Że jego pradziadek napisał słynne: „ Zmory „ za które został wyklęty przez biskupa Sapiechę. Coś mnie jednak nurtowało w postaci Mateusza Zegadłowicza i nie było to uwielbienie warszawskiej bohemy dla kloszarda intelektualisty, potomka Jego Emilencji Zegadłowicza. Ja się raczej nie mogłem nadziwić jak bardzo jego dramat był symbolem tego co dzieje się z współczesną męskością na granicy sacrum i profanum. Zabił go alkohol i amfetamina tak bardzo obecna wśród wadowickiej trudnej młodzieży. W tym samym stopniu jednak zabiło go ciężkie jak skała Syzyfa brzemię dziedzictwa wielkiego Emila. Nie uniósł sławy pradziadka i mimo tytanicznych starań nie zbudował swojej. „Zmory Zegadłowiczów ” – film o fatum wiszącym nad potomkami emila zegadłowicza, których przygniotło dziedzictwo legendarnego autora „ zmór „ i „ motorów „. Mateusz ukończył V Liceum Ogólnokształcące im. Augusta Witkowskiego w Krakowie, następnie zdobył tytuł licencjata na Akademii Ignatianum w Krakowie. Dyplom magistra uzyskał z kolei na Uniwersytecie Warszawskim.

Fotografia Mateusza Zegadłowicza w otoczeniu zapalonych świec

W czasach licealnych angażował się w lokalną politykę a także w działania kulturalne miasta. Grywał także epizody w różnych produkcjach telewizyjnych. W przeszłości przewodnik, w tym także w muzeum w Dworku Zegadłowicza w Gorzeniu Górnym.

Był również koordynatorem Klubu Tygodnika w Wadowicach, organizując m.in. cieszące się sporym powodzeniem spotkania z pisarzami.

Dzień, w którym go poznałem, był typowym grudniowym koszmarem. Mateusz spał pod rurą w źródełku wody oligoceńskiej w otoczeniu starych kloszardów warszawskich. Prawnuk legendarnego autora „Zmór”, „Motorów” i „Wrzosów”, czterokrotny przewodniczący samorządu w wadowickiej podstawówce i absolwent renomowanego krakowskiego liceum chrapał na całe źródło skacowany po kolejnym warszawskim wernisażu. Otworzył oczy, usiadł i wydeklamował wiersz Mariana Załuckiego: „Wyrodny Syn”, hymn na rzecz alkoholizmu. Kiedy nie był zajechany, czyli nie śmierdział, dorabiał jako telewizyjny statysta.

Żył od wernisażu do wernisażu, gdzie nie tylko zdobywał alkohol i jedzenie, lecz także znakomicie zorientowany w sztuce współczesnej, angażował się w wyrafinowane dyskusje intelektualne.

W Wadowicach mieszkał w podupadłym domku kompleksu Dworu Emila Zegadłowicza, bez prądu i wody lub u mamy i siostry w maleńkiej kawalerce domu socjalnego. Pomagał matce i siostrze, za co był bardzo ceniony i kochany przez panie domu.

Warszawa ciągnęła go mocniej i dawała to, czego pragnął, głosząc apoteozy narkomanii i alkoholizmu, zatopiony coraz bardziej w egocentrycznym samobójstwie. Tak on sam nazywał swój los, deklarując na tydzień przed śmiercią, że niczego by nie zmienił, bo jego styl jest lepszy niż krótki zryw samounicestwienia, na jaki zdobywa się większość.

Miał 32 lata i myślał, że mimo bałwochwalczych deklaracji pożyje długo i będzie wesoło. Nie wygrał z przygniatającą legendą Emila Zegadłowicza i z własnymi diabłami, które karmił dobrze. Zniszczył się jak jego ojciec Adam i zabrał ze sobą to, w co obydwaj wierzyli… nadzieję, że potomek Emila pomnoży dorobek i rozsławi go na cały świat. Genialna i wyzwalająca dla jednych a obrazoburcza i rozbuchana dla innych, literatura Emila Zegadłowicza ujrzy znowu światło wielu umysłów. W tym filmie zmory Zegadłowiczów staną wreszcie po właściwej stronie i pomogą wydobyć sens walki Emila Zegadłowicza o wolność człowieka i prawo do manifestowania namiętności ciała i intelektu. Śmierć jego prawnuka w tym kontekście to usłyszany głos z otchłani. Głos smutnego przeznaczenia i ostrzeżenie dla wszystkich.

Mateusza Zegadłowicza spotkałem 5 lat temu wśród warszawskich uliczników i artystów. Do ostatnich jego dni dokumentowałem piętno legendy wielkiego Emila Zegadłowicza.

Pamiętajcie, że każda pomoc ma znaczenie, niezależnie od jej wielkości. Razem możemy stworzyć coś, co ma szansę nie tylko na zmianę perspektywy, ale także na realną pomoc tym, którzy zmagają się z podobnymi problemami.

Mateusz Zegadłowicz miał wszystko to, o czym marzą wyegzaltowani egocentrycy, od których pękają dziś polskie miasta: talent, intelekt i wielką legendę literacką w korzeniach. Jako dziedzic dorobku Emila Zegadłowicza przygotowywał się do szczególnej misji tak pięknej jak i ciężkiej. Był małym chłopcem kiedy jego ojca Adama Zegadłowicza opiekującego się muzeum Emila Zegadłowicza w dworze w Gorzeniu zabrały demony zatracenia. Te same, które 20 lat później zabrały także jego samego.

Narkotyki i alkohol poznał jako nastolatek. Pierwszą sztukę wystawiał dokładnie w tym samym momencie i to w tym samym dworku, w którym jego pradziadek Emil Zegadłowicz wystawiał niegdyś teatralne jednoaktówki z udziałem aktorskim Karola Wojtyły, kolegi z wadowickiego liceum. Wielki Emil nie mógł przewidzieć w czasach koleżeństwa z przyszłym Papieżem, że kiedyś kościół będzie tak oburzony na jego największe dzieła: „ Zmory „ i „ Motory „, że dojdzie do konfiskaty drukowanych egzemplarzy. Raz był honorowym obywatelem Wadowic, którego imieniem nazywano ulice a chwilę potem odbierano mu tytuły i konfiskowano powieści. Drogą wyzwolenia z moralnych ucisków szedł Emil Zegadłowicz i tak też czynił jego prawnuk Mateusz i wnuk Adam. Mateusz swoim zatraceniem i śmiercią przypieczętował fatum Zegadłowiczów do końca wierząc, że się podniesie i zasłuży na miejsce w rodzie geniusza. Ostatni Zegadłowicz swoją tragedią przywoła i ożywi słowa pradziadka, które być może dopiero teraz będą usłyszane tak jak chciał autor „Wrzosów „ „ Zmór „ i „ Motorów „. Wielu ludzi z Warszawy, Krakowa i Wadowic prosiło mnie o to by skończyć ten film. Tak więc niech się stanie wola Zegadłowiczów i ich przyjaciół.

To najlepszy moment by przypomnieć fragment dezyderaty otwierającej tomik poezji: „ Wrzosy „, który zmarły Mateusz wybrał kiedyś na tekst przysięgi małżeńskiej. Nigdy go jednak nie odczytał.:

„Każdą jasną myślą, każdym uśmiechem wywabiającym, każdym czynem świadomym Przybliżamy dla ludzkości nową erę, w której nie będzie: narodów ani państw, wyznań ani kościołów, przemocy ani nienawiści W nowej erze odnajdzie człowiek swą drogę istotną, wiodącą go do mądrości ostatecznej „

Amfetamina

Na Podkarpaciu amfetamina stanowi drugą po marihuanie najpopularniejszą nielegalną substancję psychoaktywną wśród młodzieży, po którą znacznie częściej sięgają nastoletni chłopcy niż dziewczęta. Choć wskaźnik przestępczości narkotykowej w tym regionie jest jednym z najniższych w kraju, lokalne służby wciąż zabezpieczają dziesiątki kilogramów tego stymulantu rocznie.

Amfetamina- skala spożycia przez młodzież

Badania przeprowadzone wśród podkarpackich uczniów wskazują, że zainteresowanie amfetaminą rośnie wraz z wiekiem nastolatków. Wśród młodzieży na wczesnym etapie nastoletnim kontakt z tą substancją przynajmniej raz w życiu deklarowało 3,5% chłopców oraz 1,8% dziewcząt, natomiast w szkołach średnich odsetek ten rośnie do 5,2% u chłopców i 1,9% u dziewcząt. Wyniki te jednoznacznie dowodzą, że to płeć męska stanowi na Podkarpaciu grupę podwyższonego ryzyka w kontekście inicjacji stymulantami.

Dostępność narkotyków w szkole

Istotnym problemem z perspektywy profilaktyki uzależnień jest pozyskiwanie substancji psychoaktywnych przez uczniów w środowisku szkolnym. Według raportów dotyczących narkomanii w województwie podkarpackim, 2% badanej młodzieży wskazało teren szkoły jako bezpośrednie miejsce zaopatrywania się w amfetaminę. Ten wynik plasuje amfetaminę na trzecim miejscu pod względem dostępności w placówkach edukacyjnych, zaraz za marihuaną (6,6%) oraz nowymi substancjami psychoaktywnymi, czyli dopalaczami (3,4%).

Działania policji a podaż narkotyków

Województwo podkarpackie notuje najmniej wszczętych postępowań o przestępstwa narkotykowe w Polsce w przeliczeniu na 100 tysięcy mieszkańców, jednak lokalny rynek stymulantów pozostaje w pełni aktywny. W 2025 roku podkarpaccy policjanci wytypowali 620 osób podejrzanych o przestępstwa z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i stwierdzili łącznie 1315 takich czynów. W trakcie tych działań funkcjonariusze zabezpieczyli ponad 476 kilogramów różnych środków odurzających, w tym 28 kilogramów samej amfetaminy.

Ten tekst jest osobistą historią autora. Nie zastępuje profesjonalnej diagnozy ani terapii. Jeśli potrzebujesz pomocy, zadzwoń pod 116 123 (całodobowo, bezpłatnie) lub 112 w sytuacji zagrożenia życia.